صوت موسیقی یا نت ، صوتی است كه از ارتفاعهای منظم تشكیل شده است و اثر خوشایندی بر گوش انسان دارد.
صوتی را كه میشنویم به خصوصیتهای گوش و ساز و كار شنوایی و نیز ویژگیهای فیزیكی صوت بستگی داد. صوتی را كه انسان با دستگاه شنوایی خود درك میكند، بر حسب سه مشخصه بلندی ، ارتفاع و طنین بیان میكنند.
تار مرتعش
هنگامی كه یك تار را مرتعش میكنیم، تنها هماهنگ اول آن ایجاد نمیشود. بلكه هماهنگهای دیگر آن نیز بوجود میآیند. از برهمنهش این هماهنگها یك موج مركب ایجاد میشود. آنچه ما پس از مرتعش كردن یك تار میشنویم، از این موج مركب ایجاد میشود. اگر موج صوتی حاصل از پیانو و ویولون را با هم مقایسه كنیم و در هر دو مورد فركانس صوت اصلی 440 باشد، تعداد و دامنه هماهنگهایی كه در ساختن این موج مركب سهیم هستند، متفاوت خواهد بود. در نتیجه اگر شكل موج مركب حاصل را رسم كنیم باهم فرق خواهند داشت.
مشخصههای صوت
طنین
طنین صوت به شكل موج مركب بستگی دارد. یعنی طنین به نوع ، تعداد و دامنههای هماهنگهایی كه ایجاد شدهاند، وابسته است.
ارتفاع
ارتفاع صوت با فركانس موج اصلی كه موج مركب از آن ساخته میشود، تعیین میشود.
بلندی
بلندی صوت به شدت صوت و خصوصیتهای شنونده بستگی داد.
توصیف صوت موسیقی
فاصله موسیقی
نسبت فركانس دو نت را فاصله موسیقی مینامند. تجربه نشان داده است كه هر فاصلهای برای انسان خوشایند نیست. به همین خاطر صوت موسیقی از سایر اصوات متمایز میگردد. لازم به ذكر است كه این احساس خوشایند نسبت به صوت موسیقی فقط مختص انسان نیست، بلكه سایر موجودات زنده نیز نسبت به آن حساسیت نشان میدهند. بگونهای كه اثرات صوت موسیقی بر اعمال موجودات زنده در بسیاری از مسائل تجربی مشاهده شده است.
گام موسیقی
گام موسیقی مجموعهای از چند نت است كه فاصله آنها برای گوش خوشایند است. گامهای متفاوتی در موسیقی وجود دارد.
گام طبیعی :
گام طبیعی از هشت نت do2 , re , mi , fa , sol , la , si , do2 تشكیل شده است كه فاصله آنها از یك نت مبنا (do2) كه كمترین فركانس را دارد به صورت زیر است.
1. (Si) نسبت به (do1) مثل 15 به 18 است.
2. (la) نسبت به (do1) مثل 5 به 3 است.
3. (Sol) نسبت به (do1) مثل 3 به 2 است.
4. (fa) نسبت به (do1) مثل 4 به 3 است.
5. (mi) نسبت به (do1) مثل 5 به 4 است.
6. (re) نسبت به do1 مثل 5 به 4 است.
7. (do2) نسبت به (do1) برابر 2 است.
فركانس do2 دو برابر فركانس do1 است و اكتاو do1 نامیده میشود. اگر do2 را نت مبنا بگیریم، با رعایت فاصله فوق میتوانیم گام دوم را بسازیم. به همین ترتیب میتوان بر مبنای do3 كه اكتاو do2 است، گام سوم را ساخت و به همین ترتیب ادامه داد.
منبع :
متن از firstbook.mihanblog.com